|
Mysłowice
to miasto położone w południowo-zachodniej Polsce, w
województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu
Przemysłowego (GOP), będącego jednym z najważniejszych ośrodków
kulturalnych, naukowych i gospodarczych w kraju.
Patronem miasta jest Mysław, założyciel miasta i jego wizerunek
widnieje w herbie. Niektórzy mawiają, że jest to Jan Chrziciel.
Historia
-- 1301 - pojawia się przekaz o istnieniu
w Mysłowicach rynku
-- 1370 - w Dziećkowicach powstaje drewniany kościółek z
przyległym cmentarzem
-- 1497 - Mysłowice, wraz ze Śląskiem znalazły się pod władzą
króla Węgier Macieja Korwina, by po jedenastu latach ponownie
powrócić pod panowanie czeskie; Mysłowice należą już wtedy do
ziemi pszczyńskiej
-- 1517 - książę Kazimierz Cieszyński sprzedał ziemię
pszczyńską, której był właścicielem, łącznie z Mysłowicami,
Aleksemu Turzonowi
-- 1587 - miasto spustoszył pożar a w 1615 roku - epidemia dżumy
-- 1637 - właścicielami Mysłowic zostaje rodzina Mieroszewskich
-- 1683 - przez Mysłowice przejeżdżał roku król Jan III
Sobieski, ciągnący z wojskami na odsiecz Wiedniowi, prawie
półtora wieku później w mieście stacjonował ze swoimi wojskami
cesarz Napoleon, gdy wycofywał się spod Moskwy
-- 1745 - na drodze do mostu powstaje kapliczka, której
fundatorem jest małżeństwo Jarlików. W wyniku II wojny śląskiej
(1742-1745) Mysłowice przechodzą pod panowanie króla Prus; rzeka
Czarna Przemsza staje się granicą miedzy Prusami a
Rzeczpospolitą
-- 1762 - następuje włączenie Mysłowic do administracji powiatu
pszczyńskiego
-- 1788 - powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego
-- 1851 - gościł w Mysłowicach francuski pisarz Aleksander Dumas
- syn, a w 12 lat później Józef Ignacy Kraszewski
-- 1866 - została założona kopalnia "Mysłowice"
-- 1836 - szosa połączyła Mysłowice z Tarnowskimi Górami
-- 1845 - 31 października oddano do użytku trasę kolejową Opole
- Gliwice - Zabrze - Mysłowice. Miała ogromne znaczenie w
rozwoju regionu. Do czasu zbudowania kolei transport węgla
skazany był na Kłodnicę i Odrę. Już w 1846 roku produkcja
wzrosła do około miliona cetnarów
-- 1846 - w październiku król pruski Fryderyk Wilhelm IV odbył
inspekcyjną podróż pociągiem z Gliwic przez Zabrze do Mysłowic
-- 1846 - miasto uzyskało połączenie kolejowe z Wrocławiem, w
1847 roku z Krakowem, w 1857 roku Nowym Bieruniem, a w 1863 roku
z Oświęcimiem
-- 1848 - powstała szkoła dla dzieci wyznania ewangelickiego z
niemieckim językiem wykładowym, w 1860 roku szkoła żydowska
-- 1873/1874 - otwarto Prywatny Wyższy Zakład Naukowy, który w
1904 roku stał się pełnym gimnazjum
-- 1882-1892 - wybudowano kościół pw. Najświętszego Serca Pana
Jezusa
-- 1916 - Magistrat Mysłowic wyemitował własne pieniądze,
gwarantując ich pokrycie w markach państwowych
-- 1919 - 15 sierpnia na placu kopalni "Mysłowice" niemiecki
Grenzschutz strzela do górników. Ginie 7 górników, 2 kobiety i
13-letnie dziecko.
-- 1919 - ciężkie walki w trakcie I powstania śląskiego. 56
domów w mieście jest uszkodzonych. Na rynku i w kopalni Niemcy
dokonują egzekucji Powstańców Śląskich.
-- 1921 - uruchomiono Miejskie Liceum Żeńskie
-- 1922-1930 - miasto stało się siedzibą oddziału Misji
Francuskiej Centralnego Komitetu Kopalni, która werbowała
polskich robotników na wyjazd do Francji
-- 1948 - powstała Miejska Biblioteka Publiczna z czytelnią przy
ulicy Krakowskiej
-- 1949 - powstaje pierwszy punkt biblioteczny przekształcony
następnie w filię Miejskiej Biblioteki Publicznej w
Brzęczkowicach
-- 1951 - od 1 kwietnia roku Mysłowice stały się siedzibą
powiatu
-- 1960 - trwają uroczyste obchody 600-lecia Mysłowic;
przywrócono herb miasta
-- 1972 - do Mysłowic przyjeżdża Fidel Castro
-- 2004 - w Mysłowicach odbywały się Mistrzostwa Europy w piłce
plażowej młodzieży do lat 18
-- 2005 - w Mysłowicach odbywały się Mistrzostwa Europy w
siatkówce plażowej młodzieży do lat 23
-- 2006 - w Mysłowicach odbędą się Mistrzostwa Świata
Swatch-FIVB w siatkówce plażowej młodzieży do lat 21
Zabytki
Do dziś zachowało się w Mysłowicach kilka budynków świadczących
o średniowiecznym pochodzeniu miasta. Najstarszym i
najprawdopodobniej jedynym, przez kilka wieków, budynkiem
murowanym jest stojący do dziś w pobliżu rynku kościół farny pod
wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny Wzniesiony w
okresie lokacji miasta około XIV wieku ulegał (jak większość
polskich budowli sakralnych) licznym przebudowom. Za jego
średniowiecznym rodowodem przemawiają ostrołukowe otwory w
przyziemiu, a także strzeliste otwory okienne w południowej
ścianie nawy. W latach 1740-1742 poddano kościół gruntownej
przebudowie. Wnętrze otrzymało nowy podział architektoniczny
ścian oraz wystrój w stylu barokowym. Zasadnicze zmiany w
wyglądzie kościoła zwanego przez Mysłowiczan Mariackim zaszły
dopiero po przebudowie w 1901 roku, która związała jego
architekturę z barokowym wystrojem wnętrza.
Drugim w kolejności budynkiem murowanym jest
barokowo-klasycystyczny kościół filialny pod wezwaniem Św.
Krzyża. Ten właśnie kościół jest, według tradycji, najstarszym
obiektem kultu w mieście. Pierwotnie był drewniany. Został
odbudowany przy użyciu kamienia, po roku 1807, kiedy uległ
spaleniu podczas wojen napoleońskich. Kościółek Św. Krzyża
zbudowany jest na planie ośmioboku, nakryty kopułą o kształcie
dzwonu. Posiada prostą i raczej surową bryłę architektoniczną.
Trudna do określenia jest data powstania w Mysłowicach świeckich
budowli murowanych. Pierwsze wzmianki o takich budynkach
pochodzą z połowy XIX wieku i sytuują je w okolicach rynku.
Odzyskanie w 1861 roku utraconego statutu miejskiego było
impulsem do wzniesienia pierwszych budynków użyteczności
publicznej. Z tego okresu pochodzi ratusz. Wybudowany w 1867
roku, pozostawał on przez kilka lat najbardziej okazałą budowlą
w mieście. Przypomina architekturę pałacową z dekoracyjną wieżą
i bogato zdobionymi wzorami okiennymi.
Wiele budynków budowanych pod koniec XIX wieku miało modny
charakter neorenesansu włoskiego. W tym stylu utrzymane jest
kilka willi wybudowanych przez osiadłych w mieście bogatych
przedsiębiorców. Na szczególną uwagę zasługuje willa przy ulicy
Powstańców 13 z charakterystyczną dla tego typu budynków
jednokondygnacyjną i mocno rozczłonowaną bryłą. W
neorenesansowym stylu budowane były też domy czynszowe np.
kamienica przy ulicy Grunwaldzkiej 22 z 1892 roku oraz dom w
typie pałacowym przy ulicy Powstańców 3.
W latach osiemdziesiątych XIX wieku pojawiły się budynki w duchu
renesansu północnego budowane przy użyciu czerwonej cegły i
kamienia, który służył do wykonywania elementów zdobniczych. Tu
na wspomnienie zasługuje szczególnie gmach poczty z
charakterystycznymi łukami obciążającymi nad oknami i zwartej
sylwecie.
Obok neorenesansu i neoklasycyzmu powstają budowle o cechach
gotyku, baroku, a także budowle eklektyczne. Najwcześniejszą
budowlą o czystych neogotyckich cechach jest kaplica na starym
cmentarzu przy ulicy Mikołowskiej. W stylu neogotyckim zbudowano
też kościół farny pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa.
Zastosowane zostały ty typowe elementy zdobnicze:
żebrowo-krzyżowe sklepienie, skarpy opasujące całą budowlę,
ostrokołowe okna. Kościół ten należy do najbardziej udanych na
Górnym Śląsku budowli neogotyckich.
W neobarokowym stylu wybudowano liczne kamienice przy ulicy
Bytomskiej i Krakowskiej, stosując barokowe detale
architektoniczne: maszkarony, ornamenty muszkelowe, spiralne
kolumny itp.
Styl eklektyczny najpełniej ujęto w budynku Sądu Powiatowego z
1904 roku. Jego bryła odpowiadająca renesansowym kanonom
nawiązuje równocześnie do baroku (szczyt i ozdobny portal) i
gotyku (obramowanie otworów okiennych).
Bardzo skromnie reprezentowana jest w architekturze Mysłowic
stylistyka secesji. Być może przeszkodził temu wybuch I wojny
światowej. Jedynymi przykładami tego stylu są: kamienica w Rynku
nr 20 i zespół budynków Szpitala Miejskiego nr 1.
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|