Mogilno to miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mogilno. Położone nad Jeziorem Mogileńskim. Leży 60 km na południowy zachód od Torunia oraz 80 km na północny wschód od Poznania. Połączenia komunikacyjne zapewnia linia kolejowa Poznań-Inowrocław i droga krajowa nr 254 Mogilno-Barcin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Historia
Należy do najstarszych osad na pograniczu Wielkopolski i Kujaw, jednym z terenów, na których kształtowało się państwo polskie. Na cyplu otoczonym wodami jeziora Mogileńskiego i bagnami od przełomu VIII i IX wieku do X wieku istniała osada wczesnośredniowieczna z palisadą i zasiekami. Od X wieku do przełomu XII i XIII wieku na tym samym miejscu znajdował się gród obronny połączony z lądem dwoma mostami. W XI w. powstał klasztor benedyktynów, który zajął część grodu. Benedyktyni, jak się uważa, zostali sprowadzeni z Tyńca przez Bolesława Śmiałego. Na północ od klasztoru rozwijała się osada, która w roku 1398 uzyskała od Władysława Jagiełły prawa miejskie. W 1772 r. miasto włączono do zaboru pruskiego, w latach 1807-1815 należało do Księstwa Warszawskiego. W czasie pożaru w 1808 r. spłonęły prawie wszystkie domy mieszkalne. Od przełomu XVIII i XIX wieku Mogilno przeżywało zastój gospodarczy, przełamany dopiero po wybudowaniu linii kolejowych łączących z Poznaniem i Bydgoszczą (1872) i Strzelnem (1892). Od 1889 do śmierci w 1910 r. proboszczem w Moginie był ks. Piotr Wawrzyniak, wybitny działacz społeczny i gospodarczy.

Zabytki
--Klasztor i kościół pobenedyktyński, według późniejszych przekazów fundowany przez Bolesława Śmiałego w 1065 roku.
    -- Kościół zbudowany w połowie XI wieku, wielokrotnie przebudowywany (m.in. XIII, sklepienia XV-XVI, koniec XVIII wieku). Z kościoła romańskiego zachowane mury prezbiterium wraz z apsydą, części murów bocznych, dwa filary oraz krypta zachodnia, przekryta sklepieniem krzyżowym wspartym na jednym filarze. Krypta ta ma charakter relikwiarzowy, posiada wnękę na relikwiarz, mimo niezaistnienia w Mogilnie żadnego kultu relikwii wczesnośredniowiecznych. Stanowi to zagadkę historyczną dotyczącą założeń fundacyjnych pierwszego benedyktyńskiego klasztoru.
Z okresu późnogotyckiego pochodzą sklepienia naw, w tym kryształowe w nawach bocznych. Dwuwieżowa fasada zachodnia uzyskała w końcu XVIII wieku charakter późnobarokowy. Wyposażenie wnętrza głównie rokokowe.
     -- Budynek klasztorny, przylegający do kościoła od południa pochodzi częściowo z okresu gotyku i został przebudowany w XVIII wieku. Składa się z trzech skrzydeł otaczających wirydarz.
    -- na dziedzińcu klasztoru benedyktynów studnia z XI wieku - najstarsza w Polsce
-- Późnogotycki kościół farny św. Jakuba Starszego z ok. 1511 roku, przebudowany w 1839 i 1937
-- Kamienice z XIX wieku
-- Synagoga z 1801 r., przebudowana w 1902 r.
-- Cmentarz komunalny na przeciwległym do klasztoru brzegu Jeziora Mogileńskiego, założony w 1816 roku. Na jego terenie znajduje się wzniesienie z kaplicą wybudowaną po II wojnie światowej na miejscu wcześniejszego XVII-wiecznego kościoła drewnianego. Przy głównej alei znajduje się pomnik ku czci ks. Piotra Wawrzyniaka oraz kaplice grobowe z XIX i początku XX wieku.
 

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia