Lidzbark Warmiński to  miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.




Historia
Lidzbark (niem. Heilsberg, pierwotna nazwa Lecbark) powstał na miejscu zdobytego przez Krzyżaków ok. 1240 r. pruskiego grodu. W 1241 r. Krzyżacy postawili na miejscu zniszczonego grodu zamek drewniany, który został zdobyty przez Prusów w następnym roku. W 1243 r. zamek odzyskali Krzyżacy. Zamek przekazany został w 1251 r. pierwszemu biskupowi diecezji warmińskiej Anzelmowi. Wkrótce (1261 r.) w czasie II powstania pruskiego zamek zmienił właściciela. Odzyskany został po upadku powstania w 1274.
Lidzbark prawa miejskie otrzymał 12 sierpnia 1308 z nadania biskupa warmińskiego Eberharda. Miasto wybudowano w zakolu rzeki Łyny. Zamek powstał w rozwidleniu między rzekami Łyną i Smysarną. Miasto lokowane zostało na prawie chełmińskim. W nadaniu otrzymało 140 włók ziemi. Herbem miasta jest Baranek Boży z pastorałem. Herb ten nawiązuje do figury herbowej diecezji warmińskiej.
Mury miejskie wybudowano w połowie XIV w., a do miasta prowadziły trzy bramy: Wysoka (Królewiecka), Młyńska i Kościelna oraz Furta Zamkowa. W połowie XIV w. w Lidzbarku trwały intensywne prace budowlane. Budowano: zamek, kościół farny i ratusz. Pod koniec XIV w. w Lidzbarku był już wodociąg.
W latach 1350-1795 Lidzbark był siedzibą biskupów warmińskich i stolicą Warmii. W czerwcu 1440 Lidzbark przystąpił do Związku Pruskiego, a po zakończeniu wojny trzynastoletniej w 1466 r. znalazł się w granicach Polski. Miasto rozsławiały nazwiska znanych biskupów warmińskich oraz Mikołaja Kopernika, który w latach 1503-1510 przebywał na zamku w Lidzbarku u swego wuja Łukasza Watzenrode. W latach 1703-1709 Lidzbark okupowali Szwedzi, a w 1703 r. król Szwecji Karol XII spędzał tu zimę. W 1749 r. biskup warmiński Adam Grabowski odnalazł Kronikę Galla, która została ogłoszona drukiem.
W 1807 r. miasto zajęte było przez wojska francuskie, a w 1914 r. przez wojska rosyjskie. Miasto najbardziej ucierpiało w czasie II wojny światowej, kiedy to doszczętnie zniszczone zostało stare miasto. Ocalał jednak zamek biskupów warmińskich i kościół farny.

Zabytki
-- Zamek biskupów warmińskich
-- Kościół farny
-- fragmenty murów z przedbramiem Bramy Wysokiej z XV-XVI w. (obecnie schronisko PTTK)
-- dawny kościół ewangelicki (obecnie cerkiew), wzniesiony w drewnie w latach 1821-23 według projektu opracowanego w Wyższej Deputacji Budowlanej
-- tzw. oranżeria, barokowo-klasycystyczny pawilon ogrodowy wzniesiony w latach 1711-24 dla biskupa Teodora Potockiego, rozbudowany ok. 1770 roku dla biskupa Ignacego Krasickiego

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia