Legnica  to miasto powiatowe - siedziba powiatu grodzkiego i ziemskiego w południowo-zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim, położone nad Kaczawą. Trzecie co do wielkości (po Wrocławiu i Wałbrzychu) miasto w województwie i 39. miasto w Polsce. Legnicę zamieszkuje prawie 106 tys. mieszkańców na powierzchni 56,29 km².
 

Historia
Ciągłość udokumentowanej źródłami historii zasiedlenia tego miejsca sięga blisko 1850 lat. W czasach antycznych istniała tutaj miejscowość o nazwie Lugidunum, wiązane ze stolicą plemienia Lugiów. Została ona odwzorowana na antycznej mapie Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142- 147 naszej ery. [1] O tym, że miejscowość ta jest dziesiejszą Legnicą, informuje skorowidz nazw historycznych Orbis Latinus [2] oraz wynika to z położenia wśród innych zidentyfikowanych miejscowości Śląska. Inne źródła identyfikują jednak Lugidunum z Głogowem.

Pierwsze udokumentowane ślady osadnictwa Słowian na terenie Legnicy pochodzą z VIII wieku. Istniał tu już wtedy gród obronny. Nazwa miasta pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie pisanym Bolesława Kędzierzawego, zwierzchniego księcia Polski, w 1149 roku. U podnóża piastowskiego zamku dzięki nadanym prawom magdeburskim zaczęło rozwijać się prężnie miasto. Tutaj bowiem krzyżowały się ważne szlaki handlowe średniowiecznej Europy - z Niemiec, poprzez Wrocław i Kraków do Kijowa oraz z Wielkopolski na Południe. Takie usytuowanie sprzyjało osadnictwu oraz rozwojowi handlu i rzemiosła.
W 1241 roku pod Legnicą Legnickie Pole rozegrała się słynna bitwa z Mongołami, która zdaniem historyków - mimo porażki wojsk chrześcijańskich pod wodzą księcia legnickiego Henryka Pobożnego - uratowała Europę i kulturę zachodnią przed ekspansją Islamu. Legnica była w tym czasie drugim, po Wrocławiu, największym miastem śląskim. Po śmierci Henryka Pobożnego jego syn Bolesław Rogatka ustanowił Legnicę stolicą księstwa legnickiego, później legnicko-brzeskiego. W 1329 roku liczyła już ponad 10 tysięcy mieszkańców. Dwór książęcy, a po nim mieszczaństwo szybko przeszli na protestantyzm. Do 1675 roku, do śmierci księcia Jerzego Wilhelma, miasto było siedzibą potomków królewskiej dynastii Piastów. W Legnicy przez wiele wieków ścierały się wpływy polskie, czeskie i niemieckie. Miasto przechodziło kolejno pod panowanie Habsburgów i Hohenzollernów. Po latach zastoju, spowodowanych wojnami śląskimi, pod koniec XVIII wieku nastąpiło ożywienie w życiu ekonomicznym Legnicy. Powstały pierwsze manufaktury. Rozwojowi miasta sprzyjała rozbudowa dróg bitych oraz infrastruktury komunalnej i komunikacyjnej. W 1844 roku połączono Legnicę z Wrocławiem linią kolejową.

Współczesny kształt przestrzenny miasta określony został w końcu XIX wieku i na początku XX wieku. Legnica stała się dużym ośrodkiem gospodarczym i administracyjnym Dolnego Śląska - siedzibą rejencji. Strukturę gospodarczą miasta cechowała duża różnorodność, obok przemysłu istniał dobrze rozwinięty handel i rzemiosło, funkcjonowała sieć banków. Znaczącą rolę w życiu miasta odgrywały ogrodnictwo, hodowla oraz przemysł rolno - spożywczy. Powstałe na początku XIX wieku Legnickie Towarzystwo Rolnicze organizowało coroczne wystawy zwierząt hodowlanych, roślin przemysłowych, maszyn rolniczych, owoców i kwiatów. W granicach miasta znajdowało się dużo terenów zielonych. W Legnicy tworzono liczne parki z egzotyczną roślinnością, ogrody, palmiarnie i wystawy kwiatów. Powstały tzy linie tramwajowe.

Dynamiczny rozwój Legnicy przerwany został w XX wieku przez dwie kolejne wojny. Zwłaszcza II wojna światowa odcisnęła na gospodarce miasta negatywne piętno.

Od 1945 roku Legnica się nagle znalazła w granicach Polski, ale w wyniku narzuconego Polsce układu jałtańskiego stała się do tego czasu siedzibą Północnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej. Zadecydował o tym fakt lokalizacji w mieście znacznej liczby obiektów o charakterze wojskowym oraz niezniszczona w wyniku działań wojennych infrastruktura komunalna i mieszkaniowa. Wskutek niesuwerennych decyzji 30 % najkorzystniej zainwestowanych obszarów miasta znalazło się w dyspozycji ZSRR, co w decydujący sposób przyhamowało rozwój miasta. Skutki tego odczuwalne są do dzisiaj. Przez krótki okres Legnica była siedzibą nowych polskich włądz na Dolnym Śląsku, ponieważ Wrocław był zbytnio zniszczony.

Niemiecka ludność legnicka została wypędzona po 1945, całkowicie jednak dopiero po 1955. Polscy koloniści, wypędzeni z Kres Wschodnich i innych rejonów Polski, przyjechali do "Lignicy", jak się mówiło jeszcze w 1945r. (Tablica na dworcu!) Zaczęła sie polonizacja i "odniemczanie", zniszczyło się wszystkie znaki jakiejkolwiek obecności Niemców (przecież do momentu wkraczania wojsk radzieckich do miasta była Liegnity normalnym niemieckim miasteczkiem). Warto pamiętać, że duża część miasta została nie zniszczona przez działania wojenne (w Legnicy ich prawie nie było), ale przez wojska radzieckie i zaniedbanie całego miasta przez Polaków, Rosjan i pozostałych Niemców po 1945r. - nikt z nich przecież nie był pewien, jak długo zostanie w Legnicy. Przykładowo wg. relacji starszych mieszkańców zamek spłonął we wrześniu 1945 r.

Swój wielkomiejski charakter Legnica zaczęła odzyskiwać bardzo powoli na początku lat sześćdziesiątych obecnego stulecia w związku z odkryciem w okolicy bogatych złóż miedzi. Zadecydowało to o budowie w mieście Huty Miedzi, zakładów Mechanicznych "Legmet" oraz Fabryki Przewodów Nawojowych "Elpena". Wtedy również wyburzono znaczną część starego miasta między zamkiem, Kościołem Mariackim a rynkiem, zacierając równocześnie średniowieczny układ ulic, aby postawić bez ładu i składu "nowoczesne" punktowce.

W nowym, wprowadzonym w 1975 roku, podziale administracyjnym kraju Legnica stała się siedzibą władz wojewódzkich i jednym ze znaczących ośrodków administracyjnych Dolnego Śląska. Był to początek odzyskiwania przez Legnicę miejsca na mapie gospodarczej Polski.

W najnowszych dziejach miasta warto odnotować cztery wydarzenia. Pierwsze - to wyznaczenie w marcu 1992 roku Legnicy na stolicę nowo utworzonej Diecezji Legnickiej Kościoła rzymskokatolickiego. Drugie - to opuszczenie we wrześniu 1993 roku Legnicy przez ostatniego żołnierza rosyjskiego. Trzeci to wizyta papieża Jana Pawła II w czerwcu 1997 roku i ostatnie czwarte to utrata statutu miasta wojewódzkiego w dniu 1 stycznia 1999 roku.

Zabytki
-- zamek piastowski, z zachowanymi fragmentami z pierwszej połowy XIII w. (mury magistralne trzech kondygnacji do wysokości 12 m. z pozostałościami dawnych otworów okiennych i wejściowych), przebudowany
-- barokowy ratusz z lat 1737-41
-- neorenesansowy "nowy ratusz"
-- katedra św. Piotra i św. Pawła z XIV w.
-- barokowy kościół sw.Jana Chrzciciela zbudowany na pozostałościach wcześniejszego kościoła z 13w.
-- mauzoleum piastów śląskich w kościele św.jana Chrzciciela
-- barokowy klasztor franciszkanów.
-- budynek kolegium jezuickiego z lat 1700-06
-- dawna Szkoła Rycerska z lat 1726-35
-- dawny pałac opatów lubiąskich z lat 1734-45
-- kościół NMP z 13w.
-- dawny zespół klasztorny benedyktynek
-- dawny zespół klasztorny jezuitów
-- Akademia Rycerska
-- baszta bramy głogowskiej
-- baszta bramy chojnowskiej
-- fragmenty murów miejskich
-- kamienice w rynku - "kramy śledziowe"
-- renesansowa kamienica "Pod Przepiórczym Koszem" z dekoracją sgrafittową
-- barokowe fontanny w rynku


 

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia