|
Legionowo
to miasto powiatowe w województwie mazowieckim, położone w
Kotlinie Warszawskiej. Legionowo ma status miasta satelitarnego
Warszawy tzn. że większość jego mieszkańców pracuje w Warszawie.
Miasto jest częścią aglomeracji warszawskiej.
Historia
Historia Legionowa rozpoczyna się w XIX wiek. W 1877 roku na
terenie ówczesnych dóbr hrabiego Potockiego powstała stacja
Kolei Nadwiślańskiej Jabłonna. W tym miejscu trasa kolei
przecinała się z jedną z pierwszych dróg bitych na ziemiach
Polski - Traktem Kowieńskim. W ciągu kolejnych kilku lat, przy
stacji kolejowej, hrabia August Potocki założył letnisko zwane
od jego imienia Gucinem (hrabiego potoczne nazywano Guciem).
Dawne letnisko to teraz sam środek Legionowa pomiędzy ulicą
Piłsudskiego a Warszawską. Z tego tez okresu pochodzą inne znane
Legionowianom nazwy: Bukowiec (wówczas gajówka), Kozłówka i
Ludwisin (dwa folwarki). Teraz są to dzielnice miasta. W 1892
roku także przy stacji, ale po drugiej stronie torów, powstał
carski garnizon wojskowy. To on wyznaczał dalsze dzieje
Legionowa. W 1898 roku w Jabłonie powstał Oddział Balonowy
Warszawskiego Rejonu Fortecznego. Zapoczątkowana przez Rosjan
tradycja baloniarstwa przetrwała w Legionowie prawie do końca XX
wieku. Legionowscy oficerowie na balonach "Kościuszko" i
"Polonia II" czterokrotnie triumfowali w międzynarodowych
zawodach im. Gordona - Benetta. Jabłonna i Legionowo stały się
jednymi z ważniejszych obszarów stacjonowania rosyjskich
żołnierzy po 1 sierpnia 1914 roku (rozpoczęcia I wojny
światowej). Carski garnizon zakończył swój żywot w 1915 roku,
kiedy do osady wkroczyli Niemcy. 14 listopada 1918 roku po raz
pierwszy od 27 lat w koszarach zamieszkała polska załoga.
Zawiązywały się tutaj Legiony Piłsudskiego. Co ciekawe sam Józef
Piłsudski nigdy w Legionowie nie był. 3 maja 1919 roku
oficjalnie nadano osadzie nazwę Legionowo. W okresie
międzywojennym miejscowość zaczęła rozkwitać. W lawinowym tempie
rosła liczba mieszkańców, rozrastała się także sama osada. W
połowie lat 20. hrabia Maurycy Potocki rozparcelował znaczną
część swojego majątku. W 1921 roku w Legionowie przebywał
przyszły prezydent Francji Charles de Gaulle. W tym samym roku
powstała pierwsza szkoła podstawowa na Piaskach (dziś w tym
miejscu stoi przedszkole) oraz kaplica garnizonowa. Pod koniec
lat 20. rozpoczęło funkcjonowanie wojskowo-naukowe Centrum
Aerologiczne z Wojskowym Wydziałem Aerologicznym Państwowego
Instytutu Meteorologicznego. PIM istnieje w Legionowie do
dzisiaj. W 1932 otwarto tu jedno z pierwszych w Polsce kin
dźwiękowych. Teren dzisiejszego osiedla Piaski był wówczas
poligonem z torami kolejowymi i ćwiczebnym mostem. W latach
30-tych na terenie Bukowca, który prawnie jeszcze nie należał do
Legionowa, powstało osiedle zamieszkane głównie przez wojskowych
oficerów i ich rodziny. Z okresu międzywojennego pochodzi wiele
charakterystycznych dla Legionowa domów piętrowych z dużą
ilością okien i dużym strychem. W dworku przy ul. Norwida 10
mieści się Miejski Ośrodek Kultury, w drewnianym domku przy ul.
Warszawskiej 72 zorganizowana została galeria. Natomiast Willa
Bratki przy ul. Mickiewicza 25 znalazły swoje miejsce Zbiory
Historyczne Miasta Legionowa. Budynek służy także Towarzystwu
Przyjaciół Legionowa. W Legionowie istnieje także najstarszy
budynek pochodzący jeszcze sprzed Kolei Nadwiślańskiej. Dawny
dworek myśliwski, a później folwark Kozłówka. Po latach
zaniedbań doczekał się w końcu remontu i odpowiedniego
właściciela. Jeżeli chodzi jeszcze o parę ciekawostek z tego
okresu, to główna ulica Legionowa do 1934 r. nosiła nazwę ul.
Królewskiej. W 1934 r. zmieniono ją na ul. Piłsudskiego.
Niestety wybuch II wojny światowej zakończył dynamiczny rozwój
miasta. W Legionowie powstawały komórki Polskiego Związku
Powstańczego. W domu przy ulicy Królowej Jadwigi 13 mieściła się
radiostacja, punkt łącznikowy i komórka wywiadu (dom przy Cafe
Marysieńka). W 1940 roku między ulicami Sobieskiego a
Listopadową, na terenie zwanym Cegielnią Niemcy utworzyli getto
dla ludności żydowskiej. 1 sierpnia 1944 roku, w Legionowie,
jako jednym mieście poza Warszawą, wybuchło powstanie
warszawskie. Sztab powstańczy mieścił się w budynku przy ul.
Jagiellońskiej 30. W walce z okupantem brało udział bezpośrednio
ponad 4 tys. mieszkańców Legionowa. Tyle samo zginęło w latach
wojny. W 1947 roku Legionowo liczyło 9860 mieszkańców. W 1950
roku Zakłady Balonowe ponownie podjęły produkcje pod nazwą „Aviotex”.
Po wojnie w Legionowie stacjonowały oddziały I Dywizji Piechoty
im. Tadeusza Kościuszki, której dowództwo do dziś znajduje się w
mieście. 17 marca 1947 roku nastąpiło rozwiązanie kawalerii
polskiej połączone z ostatnią w naszym mieście defiladą ułanów.
Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 3 maja 1952 roku
Legionowo otrzymało prawa miejskie. Siedem lat później założono
Spółdzielnię Mieszkaniową, co zapoczątkowało rozwój budownictwa
i wzrost ludności. W ten sposób powstawało nowe Legionowo. Z
przedwojennego miasta - letniska zmieniało się w
miasto-sypialnię. Powstały tutaj osiedla bloków z "wielkiej
płyty": Jagiellońska, Sobieskiego i Piaski. W 1987 roku liczba
ludności przekroczyła 50 tys., co sprawiło, że Legionowo zostało
wpisane do miast prezydenckich.
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|