|
Łabiszyn
to miasto nad Notecią w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie
żnińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łabiszyn. W latach
1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.
Historia
We wczesnym średniowieczu istniał tu gród wzmiankowy w 1247 r.,
który był własnością rycerską. W XIV wieku Łabiszyn był w
posiadaniu rodu Prawdziców. Dzięki ich staraniom otrzymał prawa
miejskie w 1369 roku. Siedem lat póżniej Andrzej z Łabiszyna
herbu Prawdzic, wojewoda brzesko-kujawski, zbudował zamek na
wyspie w rozgałęzieniu Noteci. Nazwa Łabiszyn pochodzi
prawdopodobnie od księcia Łabiszy. W 1407 roku miasto posiadało
już własną pieczęć lakową z herbem przedstawiającym prawą rękę z
napisem "Łabiszyn".
W 1410 roku król Władysław Jagiełło przejeżdzał przez miasto
jadąc z Inowrocławia do Szubina po zwycięskiej bitwie pod
Koronowem. Tutaj zatrzymał się na nocleg z dnia 2 na 3
listopada. Według tradycji Jagiełło zasadził na Wzgórzu
Łabiszyńskim dwa dęby, z których jeden z nich zachował się do
dzisiaj. Obwód dębu wynosi 5 metrów i 35 centymetrów.
W 1594 roku dziedzic Łabiszyna Stanisław Latalski wybudował w
mieście zbór drewniany dla wyznawców kalwinizmu, który w 1627
roku zmieniony został na kościół katolicki pod wezwaniem św.
Tomasza. W 1660 roku przeniesiono do niego zakon reformatów.
Kościół wielokrotnie niszczyły pożary. W latach 1655 i 1657
miasto zajęte przez Szwedów i spustoszone. W 1678 roku kasztelan
Paweł Gembicki potwierdził prawa miejskie dla Łabiszyna. W XVII
i XVIII wieku miasto niszczyły pożary. W 1772 roku Franciszek
Bogusław Skórzewski po oddzieleniu większości dóbr i wykupieniu
kilku wsi, ulokował na prawym brzegu Noteci nowe miasto,
osadzając w nim sukienników, przeważnie ewangelików. W czasie
kampanii napoleońskiej wojska generała Henryka Dąbrowskiego
wyzwoliły Łabiszyn. Mieszkańcy miasta odegrali ważną rolę w
powstaniu wielkopolskim. Łabiszyńscy powstańcy w 1919 roku
wywalczyli w długich i krwawych walkach ostatecznie decydujące
zwycięstwo.
W okresie międzywojennym miasto i gmina Łabiszyn należały do
województwa poznańskiego, a następnie pomorskiego. W latach
okupacji hitlerowskiej 1939-1945 wielu mieszkańców zostało
zamordowanych w obozach koncentracyjnych i jenieckich, wielu
poległo na frontach.
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|