Ińsko to miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ińsko, nad jeziorem Ińskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

Historia
Prawa miejskie ok. 1300 r. W tym czasie zagarnięte przez Brandenburgię. Od 1350 do XVIII w. lenno Wedlów. Zachowały się domy z XIX w. Okolice Ińska zamieszkiwał człowiek już od najdawniejszych czasów. Liczne jeziora i rzeczki stanowiły doskonały teren dla osadnictwa, którego pierwsze ślady znajdowane są już w epoce kamiennej. Plemiona kultury łużyckiej dały początek ludności znanej pod nazwą kultury pomorskiej. Ludność ta zajmowała się głównie rolnictwem i hodowlą bydła. W wieku X-XII prawdopodobnie zaczęła się ona osiedlać na terenach dzisiejszego Pojezierza Ińskiego. W okresie kształtowania się państwa polskiego, za panowania Mieszka I (X wiek), okolice Ińska wraz z całym Pomorzem zostały włączone do Polski. Po śmierci Bolesława Chrobrego Pomorze przestało uznawać polskich władców. Dopiero w początkach XII wieku prężne państwo polskie przyłącza Pomorze do Polski. Książę zachodniopomorski Warcisław I w 1122 r. uznał zwierzchnictwo księcia polskiego Bolesława Krzywoustego. Po niedługim czasie (1181) książęta pomorscy złożyli hołd lenny cesarzowi Fryderykowi Rudobrodemu, później królestwu Danii (1185), a wreszcie Branderburgii (1231).
Margrabiowie branderburscy opanowali w latach 1260-1296 olbrzymi obszar ziemi pomorskiej. Tereny nowo zdobyte nazwano Nową Marchią. Ińsko znalazło się w jej granicach, z przynależnością do ziemi choszczeńskiej. Przybysze z Niemiec przynieśli ze sobą nowy sposób zakładania miast, zwany prawem magdeburskim. W tym to czasie założone zostało Ińsko i choć nie znamy dokładnej daty, to należy przypuszczać, że miasto zostało założone w II połowie XIII w. Potwierdza to zapis w dokumencie biskupim z roku 1300. Z początkiem XIV w. miasto otoczone zostało murem obronnym z dwiema bramami. W granicach miasta wybudowano kościół przy rynku oraz zamek właścicieli Ińska – rodu Wedlów (około 1375 r.). Wedlowie stali się właścicielami Ińska w roku 1354 za cenę 344 marek branderburskich w srebrze. Byli nimi aż do roku 1755, za wyjątkiem lat 1402-1454, kiedy to miasto przeszło we władanie zakonu krzyżackiego.
Nie licząc walk jakie prowadził Bogusław X o odłączenie Pomorza od Marchii Brandenburskiej, które zakończyły się zresztą jego klęską, aż do wybuchu wojny trzydziestoletniej (1618-1648) Ińsko wraz z okolicznymi terenami wolne było od wojen. Pozwoliło to na spokojny rozwój gospodarczy i wzrost zaludnienia. Mieszkańcy zajmowali się głównie rolnictwem i handlem (w Ińsku odbywały się co roku wielkie targi bydłem). Rozpoczął się również rozwój rzemiosła: liczne były cechy piekarzy, młynarzy, kowali i tkaczy. Upadek miasteczka spowodowała wojna trzydziestoletnia i potop szwedzki (1655-1660). Względny spokój zapanował w mieście do okresu wojen napoleońskich. Pozwoliło to zabliźnić rany i odbudować zniszczoną gospodarkę. W dalszym ciągu Ińsko żyło z rolnictwa i rzemiosła. Dodatkowym źródłem pracy stał się browar i gorzelnia. Systematyczny wzrost liczby mieszkańców wymusił rozbudowę miasta. W latach 60. XVIII w. Ińsko miało 12 ulic, nowe budynki zaczęto kryć dachówką, co miało zapobiec pożarom. W mieście było 16 studni, we wschodniej części miasta postawiono młyn wodny na rzece Inie. Górującymi budynkami były XIV-wieczny kościół, który w 1770 r. znacznie rozbudowano oraz ratusz. Poza miastem wybudowano szpital św. Jerzego, który pełnił rolę hospicjum do roku 1939. Od roku 1785 w Ińsku pracował aptekarz. Okres wojen napoleońskich ponownie spowodował zubożenie miasta, głównie za sprawą wojsk francuskich, które wymuszały ogromne dostawy żywności.
Po klęsce Napoleona rozpoczyna się nowy okres w dziejach Ińska. W myśl reformy, przeprowadzonej przez władze pruskie w 1816 r., Ińsko staje się częścią powiatu Szadzko z siedzibą w Stargardzie Szczecińskim. Nie ulegnie to zmianie aż do 1945 r. Źródłem utrzymania mieszkańców pozostaje w dalszym ciągu rolnictwo. Co raz większego znaczenia nabiera w tym okresie rybołówstwo. Ryby z jeziora Ińsko znane były w całym regionie. Handlowano również rakami, których było tu niezwykle dużo. Do dzisiejszych czasów zachowała się stara legenda o ogromnym raku siejącym strach wśród okolicznej ludności.
W dalszym ciągu rozwijają się w mieście rzemiosło i przemysł. W 1853 r. założono garbarnię i zakład garncarski, w 1867 r. otworzono fabrykę zapałek. W mieście pracowały 4 piekarnie, mleczarnia, młyn. Na obrzeżach miasta wybudowano gazownię, a na początku XX w. uruchomiono elektrownię. Mieszkańcy pracowali też w fabryce wydobywającej piaskowiec i produkującej cegłę, fabryce klamerek, drewniaków i w trzech tartakach. Od roku 1886 na terenie miasta działa Ochotnicza Straż Pożarna.
Przełom XIX i XX w. obfitował w rozwój szlaków komunikacyjnych: wybudowano drogę do Chociwla, 14 stycznia 1895 uruchomiono kolej wąskotorową łączącą Stargard Szczeciński z Ińskiem, a od 1910 r. z Drawskiem Pomorskim. Życie kulturalne miasteczka skupiało się wokół szkoły podstawowej i szkoły zawodowej. W latach 1907-1917 wychodziła w mieście Gazeta Codzienna. W okresie międzywojennym Ińsko stało się lubianym miastem letniskowym. Trzy hotele, kawiarnie, restauracje (w tym istniejąca do dziś "Srebrna Rybka"), biuro obsługi ruchu turystycznego, obiekty sportowe i siłownia służyły jako baza turystyczna. Wszystko to spowodowało wzrost liczby mieszkańców i rozbudowę miasta. W roku 1939 Ińsko liczyło ponad 3000 mieszkańców. Okres II wojny światowej charakteryzował duży napływ ludności polskiej (roboty przymusowe) i dalszy, dynamiczny rozwój miasta. Dla przykładu w latach 1943-1944 wzniesiony został nowy budynek szkoły, który do dzisiejszego dnia jest wykorzystywany.
3 marca 1945 Ińsko po 650 latach znalazło się w granicach Polski. Zdobyte zostało przez jednostki I Armii Pancernej dowodzonej przez płk. Grusakowskiego i płk. Timiniaka. W wyniku działań wojennych i pożaru zniszczone zostało w 60% centrum gospodarcze i ścisła zabudowa śródmieścia. Życie w miasteczku zaczęło się wraz z napływem osadników. Najwięcej przybyło Polaków z Syberii oraz przemyskiego, warszawskiego i poznańskiego. Dużą część stanowiła ludność pochodzenia ukraińskiego, przesiedlona w ramach akcji "Wisła". Opiekę nad miastem w dniu 25 marca 1945 przejął Zarząd Miejski z burmistrzem Mieczysławem Domańskim. Kolejnym burmistrzem był Leonard Konrad, a od 1948 Piotr Domański. Mieszkańcy Ińska zatrudnieni zostają w tartaku, mleczarni, Państwowych Gospodarstwach Rolnym i rybackim, Zakładzie Prefabrykatów Budowlanych. Uruchomiona zostaje kolej wąskotorowa. W 1948 r. rozpoczyna działalność biblioteka, a w latach następnych kino i Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury. Szkoła Podstawowa rozpoczyna działalność w styczniu 1946. Organizatorką i pierwszą nauczycielką była Janina Bielecka.
3 listopada 1945 Nörenberg decyzją Pełnomocnika RP na Okręg Pomorza Zachodniego otrzymało polską nazwę Ińsko. Nazwę utworzono od jeziora See Intzke, wymienionego w dokumencie, w którym opisana jest granica Księstwa Pomorskiego za Barnima I w 1248 r. Herb miasta został zachowany, a jest to na białym tle czerwony orzeł brandenburski ze złotymi szponami i złotym dziobem. Herb miasta znany jest z pieczęci miejskiej z XVI w. Znaczne zmiany w miasteczku nastąpiły dopiero w latach 70.. Ulegają poprawie warunki mieszkaniowe, do mieszkań doprowadzona została woda i kanalizacja. W 1973 r. w Ińsku powołana została do życia Zbiorcza Szkoła Gminna, której dwa lata później nadano imię K. K. Baczyńskiego.
Przemiany ustrojowe na początku lat 90. dało się również odczuć w Ińsku. Samorząd terytorialny podjął wiele działań zmierzających do zmiany oblicza miasta. Wykonano m.in. remont wielu ulic, modernizację oświetlenia w mieście, rozpoczęto termomodernizację budownictwa wielorodzinnego, rozbudowę sieci telekomunikacyjnej, zakończono budowę oczyszczalni ścieków, itd.
Rozpoczęta w roku 1985 budowa nowej części szkoły miała swój finał w roku szkolnym 1994-1995, kiedy to powołano do życia Centrum Oświatowo-Kulturalne, skupiające pod jednym dachem szkołę podstawową, bibliotekę, przedszkole i ośrodek kultury. W ten sposób rozwiązano problem oświaty w całej gminie. W 1998 roku oddano do użytku nowoczesny Samodzielny Ośrodek Zdrowia.
Negatywnym wynikiem przemian ustrojowych był wzrost bezrobocia w gminie, spowodowany głównie upadkiem Państwowych Gospodarstw Rolnych. Obecne władze czynią jednak starania by zmienić taki stan rzeczy. Tworząc dogodne warunki dla inwestorów radni pragną przekształcić gminę w atrakcyjny ośrodek wypoczynku letniego.

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia