|
Góra (województwo
dolnośląskie)
to miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie górowskim,
siedziba gminy miejsko-wiejskiej Góra. W latach 1975-1998 miasto
administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.
Historia
Pierwsza wzmianka o wsi Góra pojawiła się już w 1155 r. w bulli
papieża Hadriana IV, która opisuje posiadłości biskupstwa
wrocławskiego. Nazwa miejscowości ma związek z położeniem na
wzniesieniu terenu.
W drugiej połowie XIII wieku w niewielkiej odległości od wsi
zaczęła się tworzyć osada typu miejskiego. Lokacji Góry na
prawie niemieckim dokonał książę Henryk III Głogowski. Dokument
lokacyjny zaginął; przypuszcza się, że nastąpiło to w 1288 lub
1289 r. Wówczas wieś Górę poczęto nazywać Starą Górą.
Rozwój miasta postępował bardzo szybko, gdyż w ciągu niewielu
lat wykupiono od księcia szereg przywilejów: prawo targowe,
handel solą i mennicę (poświadczona już w 1300 r.). W 1304 r.
istniała już rada miejska z burmistrzem i rajcami. W 1319 r.
Góra przeszła we władanie linii ścinawskiej Piastów śląskich,
pod koniec XIV w. - Piastów cieszyńskich, a w 1506 r. - w ręce
czeskie. W drugiej połowie XV stulecia nawiedziły Górę dwa
wielkie pożary. Pierwszy całkowicie spopielił miasto. Drugi
ponownie zniszczył świeżo odbudowane budynki. Prawdopodobnie po
drugim pożarze mieszczanie przystąpili do budowy gotyckiego
ratusza. Jego wieża zachowała się jako dzwonnica wzniesionego
później zboru ewangelickiego. Ten ślad ratusza zniknął
bezpowrotnie w 1966 r., kiedy to zbór rozebrano do fundamentów,
a na jego miejscu powstał skwer, na którym obecnie znajduje się
Pomnik Wolności.
O zamożności Góry stanowiło sukiennictwo. Nabrało także dużego
znaczenia młynarstwo wiatrakowe. Podstawowym czynnikiem
warunkującym pomyślny rozwój gospodarczy było dogodne położenie
geograficzne - tuż przy granicy z Polską - co pozwoliło
utrzymywać bardzo korzystne stosunki handlowe. W drugiej połowie
XVI i w początkach XVII w. miasto przeżywało największy w swych
dziejach rozkwit. Przed wojna trzydziestoletnią Góra liczyła 5
000 mieszkańców i posiadała 699 domów. Stawiało to ją w rzędzie
śląskich miast średniej wielkości.
Wojna trzydziestoletnia przerwała ten rozwój. Obrządek
luterański znalazł tu wielu wyznawców, toteż przymusowa
rekatolicyzacja spowodowała, że z Góry i jej okolic wywędrowało
4 000 protestantów, którzy osiedlili się w granicach państwa
polskiego.
W styczniu 1741 r. Góra wraz z innymi miastami śląskimi przeszła
pod panowanie pruskie. W czasie wojny siedmioletniej miasto
spotkała największa w jego historii klęska żywiołowa. W 1759 r.
zostało podpalone przez wojska rosyjskie i doszczętnie strawione
przez ogień. Dopiero po 25 latach odbudowa dobiegła końca.
Zabudowano nawet puste place, które pozostały po wojnie
trzydziestoletniej. Na przełomie XVIII i XIX stulecia położenie
gospodarcze Góry zaczęło się zmieniać. Zmalała rola sukienników.
Wpłynął na to z jednej strony rozwój przemysłu tekstylnego, z
drugiej - protekcjonizm władz rosyjskich. Główną rolę zaczęło
odgrywać młynarstwo i handel artykułami żywnościowymi.
W 1885 r. Góra została połączona linią kolejową z Bojanowem (w
następnych latach z innymi miastami). W pobliżu stacji kolejowej
wzniesiono największy zakład przemysłowy Góry - cukrownię (1889
r.). W tym czasie powstały także mleczarnia (1882 r.), młyn
parowy z piekarnią (1892 r.) i rzeźnia (1892 r.) - oparte na
rolniczym zapleczu.
Po I wojnie światowej powstanie granicy niemieckopolskiej
podkopało egzystencję ekonomiczną Góry. W okresie międzywojennym
stała się miastem prowincjonalnym. W wyniku przegranej przez
Niemcy II wojny światowej Góra wraz z całym Dolnym Śląskiem
weszła w skład państwa polskiego. Została zasiedlona przede
wszystkim przez Polaków z ziem przyłączonych Związku
Sowieckiego.
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|