Dzierżoniów to miasto i gmina w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu dzierżoniowskiego. Położone w Kotlinie Dzierżoniowskiej u podnóża gór Sowich od południa i Masywu ślężańskiego od północy, nad rzeką Piławą W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.


Historia
-- XII wiek prawdopodobne początki miasta.
-- ok. 1159 wybudowanie kościoła św. Jerzego (prawdopodobnie za czasów księcia Bolesława Kędzierzawego).
-- 13 lutego 1258 pierwsza pisemna wzmianka o Dzierżoniowie (wtedy Rychbach). Miasto jest już wtedy grodem z kościołem, murami obronnymi, podgrodziem i sukiennicami.
-- 1290 miasto otrzymuje pieczęć przedstawiającą świętego Jerzego zabijającego smoka na tle murów miejskich - obecny herb miasta.
-- 1291 miasto przechodzi pod władzę Bolka I Surowego - Piasta Świdnickiego.
-- 1337 uniezależnienie się od księcia świdnicko-jaworskiego.
-- 1338 przekazanie przez księcia Bolka II kościoła św. Jerzego zakonowi rycerskiemu joannitów.
-- 1340 wybudowanie kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP przez zakon joannitów.
-- 1392 miasto przechodzi wraz z księstwem jaworsko-świdnickim do Korony Czeskiej.
-- XVI wiek rozwój miasta jako ośrodka tkactwa.
-- 1526 przejście pod zwierzchnictwo Habsburgów.
-- 1618-1648 (wojna trzydziestoletnia) pożary, wyludnienie i upadek miasta.
-- 1742 przejście pod panowanie Prus.
-- 1790 spotkanie dyplomatów Prus, Szwecji, Anglii i Rzeczpospolitej.
-- 1795-1798 wybudowanie kościoła NMP Matki Kościoła.
-- 1780-1784 wyburzenie starych domów i budowa w ich miejscu jednopiętrowych domów kalenicowych.
-- 1805 wybudowanie kaplicy grobowej Sadebecków.
-- 1813 spotkanie króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III oraz cara Aleksandra I.
-- 1945 8 maja zdobycie miasta przez wojska radzieckie.
-- 1945 przejęcie od strony radzieckiej i uruchomienie Państwowej Fabryki Odbiorników Radiowych, późniejszych Zakładów Radiowych DIORA.
-- 1946 zmiana nazwy miasta z Reichenbach na Dzierżoniów - na cześć ks. Jana Dzierżonia, sławnego pszczelarza.
-- 1999 uzyskanie przez Urząd Miasta certyfikatu ISO 9002 (pierwsza jednostka samorządowa w Polsce z certyfikatem ISO 9002).

Warto zobaczyć
-- Ratusz - wybudowany w XIII wieku jako dom handlowy i centrum kupieckie. Od 1337 siedziba władz miejskich. W latach 1972-1975 gruntownie przebudowany.
-- Wieża ratuszowa - pozostałość po starym średniowiecznym ratuszu. Pełniła wtedy rolę strażnicy i punktu obronnego. Dziś jest punktem widokowym, skąd można podziwiać panoramę miasta i okolic.
-- Kościół św. Jerzego - wybudowany początkowo jako drewniany, prawdopodobnie za czasów księcia Bolesława Kędzierzawego w 1159. W 1338 przekazany przez księcia Bolka II zakonowi rycerskiemu joannitów. Przebudowany na przełomie XV/XVI wieku.
-- Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP - wybudowany w 1340 przez zakon joannitów.
-- Kościół Maryi Matki Kościoła - klasycystyczny kościół wybudowany w latach 1795-1798 według projektu architekta K. G. Langhansa.
-- Kościół Świętej Trójcy - wybudowany w XIII wieku jako kaplica cmentarna.
-- Kaplica grobowa rodu Sadebecków - wzniesiona w 1805 przez patrycjuszowski ród Sadebecków, mająca postać rotundy.
-- Mury obronne - wzniesione pod koniec XIII wieku na polecenie księcia Świdnickiego Bolka II. Wzmocnione basztami i półbasztami łupinowymi. Po wojnie husyckiej dobudowano mury wewnętrzne tworząc w ten sposób pas zieleni (międzymurze). W XVIII wieku częściowo zlikwidowane.

Gospodarka
Największe firmy to: Tailor, Technika Szpitalna i Technika Szpitalna bis, Dionar, Kamitech, Galwanizer, Hak-Hol, Diotech, Faro i S.I."Elektromet" oraz działające w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej INVEST-PARK podstrefa Dzierżoniów: Metzeler Automotive, Henkel Ceresit, Orion, Broen DZT, Libra, Ermosoga, Pamax, Domex.

Sport
W Dzierżoniowie funkcjonuje jeden basen kryty i jeden odkryty, dwa boiska piłkarskie. Działa piłkarski klub Lechia Dzierżoniów oraz klub piłki ręcznej Żagiew Dzierżoniów. Ten drugi w sezonie 2005/2006 walczy w II lidze.

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia