|
Dobre
Miasto
to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie
olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto.
Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad
Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna.W latach 1975-1998 miasto
administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.
Historia
Dobre Miasto powstało w miejscu grodu pruskiego, położonego
pośród bagien i rozlewisk, na wyspie pomiędzy ramionami rzeki
Łyny. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi się od pruskiego
słowa gudde oznaczającego krzak, zarośla. W dniu 26 grudnia 1329
biskup warmiński Henryk II Wogenap nadał osadzie prawa miejskie.
Z 1336 pochodzi łaciński zapis miasta - Bona Civitas.
Herbem miasta był jeleń trzymający w pysku gałązkę dębu z dwoma
żołędziami, stojący na zielonej trawie. Patronką miasta była
święta Katarzyna Aleksandryjska.
Dobre Miasto było ośrodkiem dóbr biskupich, siedzibą kapituły
kolegiackiej (do 1811), a także ośrodkiem handlu i rzemiosła. W
1466, na mocy postawnowień pokoju toruńskiego wraz z całą
Warmią, znalazło się w granicach inkorporowanych do Polski Prus
Królewskich. W 1627 zostało zniszczone przez Szwedów, którzy
zrabowali również cenną bibliotekę kapituły.
Do rozbiorów Dobre Miasto znajdowało się na autonomicznym
obszarze podległym władzy biskupów warmińskich - Domiunium
Warmińskim. W 1772 dostało się pod zabór pruski. W latach
1865-1896 było siedzibą władz powiatu lidzbarskiego. W
październiku 1810 dekretem króla Prus zlikwidowano kolegiatę, a
w latach 1830-1834 wybudowano w mieście kościół ewangelicki,
którego fundatorem był Fryderyk Wilhelm III, a projektantem Karl
Friedrich Schinkel.
W 1939 liczyło 5931 mieszkańców. Po wojnie miasto zostało
odbudowane i rozbudowane. 14 maja 1960 prymas Polski kardynał
Stefan Wyszyński przywrócił do życia kapitułę kolegiacką w
Dobrym Mieście.
Zabytki
-- gotycka kolegiata Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich
Świętych - druga co do wielkości świątynia Warmii; tytuł
Bazyliki Mniejszej (1989)
-- rzeźba Madonny z XV wieku
-- późnobarokowy ołtarz z 1748
-- epitafium biskupa warmińskiego A. Ch. Załuskiego
-- klasycystyczny kościół ewangelicki (1830-1832)
-- fragmenty murów obronnych z gotycką wieżą z XIV wieku,
nazywaną Basztą Bocianią
-- późnobarokowa kaplica św. Mikołaja z ok. 1740
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|