|
Ćmielów
to miasto w powiecie ostrowieckim, w województwie
świętokrzyskim. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Ćmielów. W
latach 1975-1998 Ćmielów administracyjnie należał do woj.
tarnobrzeskiego.
W Ćmielowie funkcjonuje jedna z najstarszych fabryk porcelany w
Polsce z tradycjami sięgającymi 1790 roku.
Położenie
Ćmielów położony jest na skraju Przedgórza Iłżeckiego i Wyżyny
Sandomierskiej, około 10 kilometrów na wschód od Ostrowca
Świętokrzyskiego.
Miasto usytuowane jest nad rzeką Kamienną, do której uchodzi
tutaj rzeka Przepaść.
Przez Ćmielów przebiega droga wojewódzka nr. 755.
Historia
Pierwsze wzmianki o Ćmielowie pochodzą z XIV wieku. W 1388
bracia Marcin i Mikołaj z Baruchowa, herbu Doliwa, sprzedali
zamek i wieś Gniewoszowi z Dalewic. W tym czasie obok położonej
pod zamkiem wsi Ćmielów, istniała również wieś Szydłów,
znajdująca się na miejscu obecnego kościoła parafialnego.
Pod koniec XV wieku wieś stała się własnością rodu
Szydłowieckich. Na początku XVI wieku podskarbi wielki koronny
Jakub Szydłowiecki rozbudował zamek i na gruntach wsi Ćmielów i
Szydłów założył miasto. Prawa miejskie nadane zostały Ćmielowowi
na mocy przywileju z 19 maja 1505 roku, wydanego w Radomiu przez
króla Aleksandra Jagiellończyka.
Kolejnymi właścicielami Ćmielowa byli m.in Tarnowscy, Ostrogscy,
Sanguszkowie i Małachowscy. W XVII wieku miasto zostało
zniszczone podczas najazdu Szwedów i Rakoczego. W XVIII wieku
Ćmielów był ośrodkiem garncarstwa. W 1750 roku król August III
wydał miejscowym garncarzom przywilej sprzedaży swoich wyrobów
na terenie całego kraju. Na początku XIX wieku, hrabia Jacek
Małachowski założył tutaj manufakturę fajansu i porcelany. W
1842 roku uruchomiono fabrykę porcelany.
Podczas powstania styczniowego, przywódcą ruchu w tej okolicy,
był miejscowy proboszcz Kacper Kotkowski. W Ćmielowie przebywał
krótko jeden z przywódców powstania Marian Langiewicz. Po
powstaniu, w 1869 roku Ćmielów utracił prawa miejskie.
W 1915 miasteczko zostało połączone linią kolejową z Ostrowcem
Świętokrzyskim i Sandomierzem.
W czasie okupacji hitlerowskiej istniało tutaj getto w którym
przetrzymywanych było około 2 tysięcy Żydów.
W 1962 roku Ćmielów odzyskał prawa miejskie.
Zabytki
-- kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Matki Bożej,
wybudowany na początku XVI wieku w stylu późnogotyckim,
przebudowany w XVIII wieku w stylu barokowym, wyposażenie
barokowe i rokokowe
-- ruiny zamku kanclerza Krzysztofa Szydłowieckiego nad rzeką
Kamienną, z początku XVI wieku, zachowane pozostałości podzamcza
z wieżą bramną, przerobionego na browar na początku XIX wieku
-- figura Świętego Floriana z 1704 roku na Rynku
-- kapliczka z rzeźbą Św. Jana Nepomucena na ulicy Zamkowej
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|