|
Ciechanowiec
to miasto w woj. podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim,
siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciechanowiec. W latach
1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego.
Dojazd: miejscowość na skrzyżowaniu dróg z Ostrowii Mazowieckiej
do Bielska Podlaskiego i z Siemiatycz do Zambrowa
Jedno z najstarszych miast Podlasia, leży nad Nurcem (mian.
Nurzec), prawym dopływem Bugu. Na lewym, wschodnim brzegu rzeki
znajduje się starsza część z dawnym rynkiem, kościołem, cerkwią
(nieużywaną), dawną synagogą i najważniejszymi urzędami, na
prawym znajduje sie Muzeum Rolnictwa.
Historia
Najstarsze wzmianki informują o spaleniu grodu ciechanowieckiego
przez oddziały tatarskie w 1241 roku. Ciechanowiec otrzymał ok.
1429 roku miejskie prawa magdeburskie prawdopodobnie od
litewskiego księcia Witolda. Najstarsze zachowane dokumenty
miejskie pochodzą z XVI wieku.
W XVI wieku miasto należało do rodziny Kiszków, którzy zbudowali
zamek nad lewym brzegiem Nurca. Zamek ten został spalony podczas
wojen szwedzkich, a powstały na jego zgliszczach dwór spalili
Rosjanie w 1915 roku. Do dziś dotrwały jedyni fundamenty i
podmokła fosa.
Kolejnymi właścicielami miasta (lub jego części) byli:
Bremmerowie, Ossolińscy, Szczukowie i Ciecierscy. W
szczególności Ossolińscy w drugiej połowie XVII wieku
zainwestowali w rozwój miasta.
W latach 1736-1739 powstał murowany kościół pw. Trójcy Świętej i
szpital sióstr miłosierdzia, wedle projektu warmińskiego
architekta Jana Adriana Kluka. Jego syn został najsłynniejszą
postacią historyczną tego miasta. Jan Krzysztof Kluk
(1739-1796), miejscowy proboszcz, poświęcił się
przyrodoznawstwu, stając się najważniejszym polskim
przyrodnikiem całego Oświecenia. Jest on autorem pierwszego
kompleksowego podręcznika w języku polskim o rolnictwie (dzieło
jego życia), jak również innych pionierskich prac naukowych, a
także podręczników szkolnych pisanych na zamówienie Komisji
Edukacji Narodowej. Zakres jego badań obejmował zarówno
botanikę, jak i zoologię, a także farmaceutykę naturalną. Za
zasługi dla polskiej nauki został uhonorowany przez króla
Stanisława Augusta medalem Merentibus, a Szkoła Główna w Wilnie
nadała mu doktorat honorowy.
W dobie rozbiorów Ciechanowiec wpierw (1795 - 1807) przypadł
Prusom, a po kongresie wiedeńskim - Rosji. Wówczas miast zostało
podzielone ważką granicą na dwie części. Prawobrzeżna (zwany
Nowym Miastem lub "polską stroną"), znalazła się w granicach
Królestwa Polskiego, lewobrzeżne Stare Miasto ("ruska strona") w
Rosji. W wyniku powstań prawobrzeżny Ciechanowiec stracił prawa
miejskie w 1870. Pod koniec XIX wieku rozwinął się przemysł
włókienniczy. Ciechanowiec słynął z targów konnych. Wielkie
zniszczenia z czasów pierwszej wojny światowej i wojny
polsko-bolszewickiej były mozolnie naprawiane w okresie
międzywojennym. Wówczas miasto słynęło z dużej liczby
warsztatów, głównie żydowskich. Żydzi stanowili ok. 55%
mieszkańców miasta. Podczas II wojny światowej miasto niszczyli
- w myśl Paktu Ribbentrop-Mołotow najpierw żołnierze Armii
Czerwonej, a od czerwca 1941 wojska niemieckie. Ludność żydowska
została prawie kompletnie wymordowana w Treblince. Po wojnie
odbudowa trwała długo - miasto nie odzyskało już dawnego
znaczenia, dawnej liczby ludności. Pozostało także na poboczu
głównych szlaków komunikacyjnych.
Ciechanowiec Obecnie
Dziś w odrestaurowanym ciechanowieckim pałacu znajduje się znane
Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka, wraz z bogatym
skansenem, wystawą maszyn rolniczych, ogrodem botanicznym roślin
leczniczych, pierwszym w Polsce muzeum pisanki oraz jedynym w
Polsce i największym w Europie Muzeum Weterynarii. Na terenie
skansenu organizowane są plenery artystyczne, latem organizowane
są koncerty. Istnieje możliwość wynajmu domków.
W mieście, prócz kościoła i szpitala, do ciekawych obiektów
zaliczyć można ruiny starej synagogi i mykwy oraz murowaną
cerkiew, gdzie jeszcze w latach 90. XX wieku odprawiano raz w
miesiącu mszę. Rynek z wieloma sklepami głównie spożywczymi.
Zalew na Nurcu z ośrodkiem sportowo-rekreacyjnym i plażą.
Okolice Ciechanowca to tereny rolnicze ze słabą piaszczystą
glebą, lasy iglaste i mieszane oraz wioski - po części
rekreacyjno-letniskowe, zwłaszcza nad Nurcem i Bugiem.
Perspektywy rozwoju Ciechanowca wiążą się z gospodarką spożywczą
i przetwórstwem, a także z agroturystyką.
Połączenia autobusowe z większymi miastami (Białystok,
Siemiatycze, Warszawa), a także ze stacjami kolejowymi (Czyżew,
Małkinia).
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|