Bydgoszcz to jedno z największych polskich miast, położone nad rzeką Brdą. Siedziba wojewody kujawsko-pomorskiego i starosty powiatu bydgoskiego, a także powiat grodzki. Ósme pod względem liczebności miasto Polski.
 

Historia
Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238 r. Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św. Idziego. Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady na Szlaku bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę, pokonując brodem Brdę.
We wczesnym średniowieczu gród graniczny na Kujawach, w XIII w. przejściowo w rękach Krzyżaków. Prawa miejskie od 19 kwietnia 1346 nadane przez Kazimierza III Wielkiego. W XVI w. miasto wzbogacone na handlu zbożem i solą. W 1555 r. otrzymało przywilej zakazujący Żydom osiedlania się w mieście.
W latach 1772-1806 i 1815-1920 Bydgoszcz należała do zaboru pruskiego, (lata 1807-1815 to stołeczność nad departamentem w Księstwie Warszawskim). Po 1815 r. była stolicą jednej z dwóch rejencji Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
W roku 1773 rozpoczęto budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią (a w konsekwencji Wisłę z Odrą). Od XIX w. znaczny rozwój, budowa linii kolejowych do Piły i – dalej – do Berlina, Gdańska, Torunia i Inowrocławia. W XIX w. najbardziej niemieckie miasto zaboru pruskiego (m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu niemieckiego śródmieścia od polskich przedmieść), po roku 1920 również silny ośrodek mniejszości niemieckiej.
W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 stycznia 1920, przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Obecność w mieście silnego garnizonu niemieckiego uniemożliwiła wcześniej słabo uzbrojonej ludności polskiej miasta wsparcie powstania wielkopolskiego, którego zasięg w szczytowym okresie walk sięgnął wsi Brzoza Bydgoska, 3 km od granic miasta. W okresie II Rzeczypospolitej straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz najpierw Poznania, a potem Torunia (od 1938).
3 września 1939 doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami wspomaganymi przez miejscowych Niemców (m.in. członków Hitlerjugend). Część pojmanych Niemców rozstrzelano, innych wysiedlono. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Blutsonntag" – "krwawa niedziela". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" – egzekucje i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do prowincji Gdańsk/Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji). Niemcy zamordowali tu ok. 37 tysięcy mieszkańców.
Po wyzwoleniu przeniesiono do Bydgoszczy stolicę województwa pomorskiego z Torunia (w woj. pomorskim Bydgoszcz znalazła się w 1938 r., wcześniej należała do wielkopolskiego). W 1973 r. włączono do Bydgoszczy pobliskie miasto Fordon. Od 1 stycznia 1999 r. miasto jest siedzibą wojewody kujawsko-pomorskiego i rządowej administracji wojewódzkiej (siedzibą sejmiku i administracji samorządowej jest Toruń). Oba miasta (Bydgoszcz i Toruń) pełnią rolę współstołeczną w regionie.

Kultura
1. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy
Kontynuujące tradycje i dzieło powstałego w 1832 roku Towarzystwa Upiększania Miasta Bydgoszczy, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy powołane zostało w 1923 roku. Stowarzyszenie to wydaje mnóstwo wydawnictw poświęconych miastu (m.in. monumentalny wielojęzyczny album "Bo to jest Bydgoszcz", album "Papież Jan Paweł II w Bydgoszczy", "Muzyczna Bydgoszcz"oraz periodyki: "Kronika bydgoska" - od 1967 r. - i "Kalendarz bydgoski" - od 1968 r.), organizuje liczne koncerty, konkursy dla bydgoszczan, troszczy się o ochronę miejsc pamięci i zabytków. Za pomocą szkolnych kół popularyzuje wiedzę o tradycjach Bydgoszczy wśród młodych mieszkańców miasta.
2. Filharmonia Pomorska
Filharmonia Pomorska im. I.J. Paderewskiego istnieje od 1953 roku. Sala koncertowa (920 osób) uznawana jest pod względem akustycznym do najlepszych w Europie, co potwierdzają opinie znanych twórców i krytyków muzycznych (m.in. J. Waldorffa). Z uwagi na fenomen akustyki, cieszy się nadzwyczajnym zainteresowaniem sławnych artystów. Na bydgoskiej estradzie występowało wiele światowych sław, m.in. Artur Rubinstein, Benjamin Britten, Karol Małcużyński, Luciano Pavarotti, Shlomo Mintz, Mischa Maisky, Kevin Kenner, Kurt Masur, Kazimierz Kord, Jerzy Maksymiuk, Antoni Wit oraz wiele innych. W ostatnich latach gościły również znakomite zespoły np: Orkiestra Symfoniczna Radia BBC, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i inne.
3. Opera Nova
Opera Nova istniejąca od 1956 w roku 1994 rozpoczęła budowę jednego z największych w polsce gmachów Opery, składającego się z 3 kręgów. Opera wraz ze swoimi 3 kręgami położona tuż nad Brdą już stała się niezaprzeczalną wizytówką Bydgoszczy na świecie. Mimo niedługiej historii, w Operze odnosiły pierwsze sukcesy i zaczynały wielką karierę uznane dziś primadonny, np. Barbara Zagórzanka, Bożena Betley-Sieradzka i inne, jak też śpiewacy: Józef Stępień, Florian Skulski i inni. Gościli tu najwięksi artyści operowi krajowi, np. Antonina Kawecka, Teresa Żylis-Gara, Wiesław Ochman, jak też zagraniczni. Występowały tu także całe zespoły: Opery Wrocławskiej, Teatrów z Leningradu, Moskwy, Kijowa, Mińska i Fundacji Glubenkiana z Lizbony.
4. Bydgoskie teatry
Teatr Polski im. Hieronima Konieczki z XVI-wiecznymi tradycjami, powstał w 1949 roku. Od 2002 roku jest inicjatorem jedynego w Polsce Festiwalu Prapremier. W Bydgoszczy działa również jeszcze kilka teatrów prywatnych (m.in. "Obok", Tańca, Lalkowy, plastyczny, słowa, Salon Młodych Twórców, Srudio Czyszkowy) oraz działają 2 muszle koncertowe.
5. Bydgoskie muzea
Muzea bydgoskie nie należą do "ekstraklasy" polskich muzeów, jednakże warto odwiedzić regionalne Muzeum Okręgowe im. L.Wyczółkowskiego (od 1923), zajmujące kilka budynków w mieście, m.in. kilka zabytkowych domów i spichlerze na Wyspie Młyńskiej. W Bydgoszczy działa też jedyne w kraju muzeum wojskowe (Pomorskie Muzeum Wojskowe) specjalizujące się w dokumentowaniu najnowszej (XIX-XXw.) polskiej historii wojskowej, a w szczególności historii Pomorskiego Okręgu Wojskowego.
Warto wspomnieć jeszcze o Muzeum Farmacji, jedynym tego typu muzeum w Polsce, które działa przy czynnej przy aptece (Apteka "Pod Łabędziem"), Ośrodku Muzealnym Bydgoskiego Węzła Kolejowego, Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego oraz Muzeum Misyjne Zgromadzenia Ducha Świętego gromadzącym pamiątki po misjach z całego świata.
W mieście działa wiele galerii sztuki, orkiestr czy słynnych na skalę światową chorów. O bydgoskiej kulturze świadczą również biblioteki (m.in. Biblioteka Publiczna Wojewódzka i Miejska z bogatym zbiorem woluminów z XV-XIX wieku i starodruków niemieckich), domy kultury, kluby muzyczne (wraz ze słynnym bydgoskim "Mózgiem") czy kina (wraz z jedynym obecnie w Polsce stale działającym w okresie letnim autokinem).
6.Bydgoszcz miastem festiwali
Bydgoszcz to przede wszystkim muzyką stoi i jest obowiązkowym celem każdego wielbiciela muzyki.
Przez Filharmonię Pomorską organizowany jest Bydgoski Festiwal Operowy oraz Festiwal “MUSICA ANTIQUA EUROPAE ORIENTALIS” (już XIV edycji w 2005), Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. I. J. Paderewskiego. Ważne miejsce w kalendarzu imprez muzycznych zajmuje również Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów “ARTUR RUBINSTEIN IN MEMORIAM” organizowany przez Państwowy Zespół Szkół Muzycznych.
Innymi słynnymi festiwalami bydgoskimi są m.in. Bydgoskie Impresje Muzyczne (Międzynarodowe Spotkania Młodzieży Muzykującej), Bydgoski Festiwal Operowy, Ogólnopolski Konkurs Chórów a Capella Dzieci i Młodzieży, Festiwal Laureatów Konkursów Muzycznych, Bydgoszcz Harmonica Meeting, Festiwal "Prapremier", Camera Obscura - Festiwal Reportażu czy Festiwal "Pejzaż bez Ciebie" i wiele innych.

Legendy i przypowieści związane z Bydgoszczą
Mimo, że jest to na ogół mało znane, istnieje całkiem sporo legend i podań o Bydgoszczy. Oto niektóre z nich:

- Legenda o powstaniu Bydgoszczy "Dwaj bracia Byd i Gost"
- "Legenda o herbie"
- "Legenda o bydgoskiej Łysej Górze"
- "Bartodzieje Bartłomiejami stoi"
- "Legenda o bydgoskim diabełku Węgliszku"
- "Jak Bocianowo z bocianiska powstało"
- "O Angelice, córce rycerza Carolusa"
- Legendy o Bydgoszczy i panie Twardowskim (wg legendy szlachcic Twardowski mieszkał w Bydgoszczy):

- "Pan Twardowski i burmistrza Słomki odmłodzenie"
- "W roku pańskim 1560"
- "Na kogutach siedząc"
- "Dziewięć groszy"
 

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia