Brzeg miasto nad Odrą, siedziba powiatu w woj. opolskim.
Powierzchnia: 14,7 km²

 

Historia
- Nieco fantastyczna i nie poparta faktami teoria mówi: Ciągłość zasiedlenia tego miejsca udokumentowana źródłami historycznymi sięga blisko 1850 lat. W czasach antycznych istniała tutaj miejscowość o nazwie Budorigum. Została ona odwzorowana na antycznej mapie Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142-147 naszej ery [1]. O tym, że miejscowość ta znajdowała się w miejscu Brzegu, informuje skorowidz nazw historycznych ORBIS LATINUS [2] oraz wynika to z położenia wśród innych zidentyfikowanych miejscowości Śląska.
- w XIII wieku (1234 r.) pierwsze wzmianki o osadzie targowo-rybackiej Wysoki Brzeg
- prawa miejskie od 1248 roku
- od 1311 roku stolica niezależnego księstwa brzeskiego (potem legnicko-brzeskiego i wołowskiego) - we władaniu najdłuższej linii dynastii Piastów wygasłej w 1675 roku na Jerzym IV Wilhelmie
- 1329 brzeski ks. Bolesław III Rozrzutny składa hołd lenny królowi czeskiemu
- o Brzegu wspominają Jan Długosz w Historii Polski z XV wieku i Jan Kochanowski.
- rozkwit w XVI wieku za panowania księcia Jerzego II
- W 1741 r. po bitwie pod Małujowicami (10 IV 1741) i zbombardowaniu miasta przez króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego Brzeg przechodzi w ręce Prus
- 15 VIII 1842 - otwarcie (najstarszej w Polsce) linii kolejowej Wrocław - Brzeg
- ponowny rozkwit miasta od 1842-1939
- I - V 1945 zniszczenie miasta przez Armię Czerwoną

Zabytki
- Gotycko-renesansowy zamek z XIII-XVI wieku, rezydencja Piastów zwana Śląskim Wawelem, obecnie Muzeum Piastów Śląskich, zespół zamkowy (wraz z kaplicą) wpisany na listę zabytków klasy międzynarodowej "0"
- Kaplica zamkowa św. Jadwigi, w XIV-XVI w. kolegiata, od XVI w. mauzoleum Piastów.
- Układ urbanistyczny Starego Miasta, zaprojektowany w 1250 r. i do dziś zachowany niemal w całości
Kościoły:
- Gotycki kościół pw. św. Mikołaja (1370-1417)
- Barokowy kościół Podwyższenia św. Krzyża z XVIII wieku
- Ruina dawnego kościoła franciszkanów. Kościół wzmiankowany w 1285 r. wraz z klasztorem. Rozbudowany w latach 1338-1494. W 1582 r. został zamieniony na książęcy arsenał, do lat 80. XX w. pełnił funkcję magazynu.
- Barokowe figury Jana Nepomucena i Tadeusza Judy z 1722 r., postawione przed fasadą kościoła Podwyższenia św. Krzyża w 1755 r.
- Pomnik św. Trójcy na pl. Zamkowym, barokowy, wzniesiony w 1731 r.
- Ratusz, z XIV wieku, przebudowany w latach 1569-72.
- Gimanzjum Piastowskie założone w 1569 roku
- Kamienice mieszczańskie:
- Rynek pod nr 19 - renesansowa fasada z 1621 (rekonstrukcja)
- Rynek cała pierzeja wschodnia zawiera fragmenty kamienic z XIV wieku
Chopina 1, renesansowa z 1597 r.
- Jabłkowa 5, barokowa kamienica Kreyera z 1715 r.
- Jabłkowa 7, kamienica z 1797 r. w stylu empire.
- Brama Odrzańska z l. 1595-96
- Stare Koszary fryderycjańskie, z lat 1781-82.
- Planty - pozostałości twierdzy bastionowej wzniesionej wokół średniowiecznego miasta. Budowę rozpoczęto od 1572 r., kilkakrotnie rozbudowywana w XVII, XVIII i XIX w., rozebrana 1807 i zamieniona w XIX na zespół parków, dzisiaj Planty
- Ciekawy zespół ulic o zabudowie modernistycznej i eklektycznej, które zostały zabudowane w XIX wieku, po likwidacji twierdzy
- Willa Löbbecke z XIX w. przy ul. Chrobrego, z fontanną z Trytonem (fontanna przeniesiona na zamek).
- Budynek sądu na rogu ul. Chrobrego i Armi Krajowej. Zbudowany w l. 1898-1903.
- Willa Neugebaera przy ulicy Jana Pawła II. Wzniesiona w początku XX wieku w stylu eklektycznym, na wzór bajkowego pałacyku.
- Chłopiec z łabędziem - fontanna w Parku Centralnym.
Inne
- Dawna kaplica cmentarna św. Krzyża, dziś kościół garnizonowy.
- Obecnego kształtu nabrała w 1724 r.
- Wieża ciśnień przy ulicy Rybackiej z 1877 r.
- Czerwone Koszary z pocz. XIX w.

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia