
Błaszki
to miasto w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba
gminy miejsko-wiejskiej Błaszki. W latach 1975-1998 miasto
administracyjnie należało do woj. sieradzkiego.
Historia
Najstarszy dokument opisujący Błaszki pochodzi z 1437 r. i
dotyczy przyznania beneficjum błaszkowskiego przez arcybiskupa
gnieźnieńskiego Wincentego Kota plebanowi Potworowskiemu.
Pierwsza wzmianka z 1386 r. dotyczy plebana z Blascowicz i
świadczy o istnieniu tutaj parafii. Fundatorami kościoła byli
Błaszkowscy. Formalnym usankcjonowaniem Błaszek jako
miejscowości o charakterze targowym było nadanie przez króla
Jana Kazimierza 1 marca 1652 przywileju na targi niedzielne. W
1729 r. Błaszki zwane są po raz pierwszy miastem, stanowiły
wówczas własność Lipskich h. Grabie i szczyciły się rozwojem
rzemiosła, głównie sukiennictwa i garbarstwa. Dalsze ożywienie
gospodarcze nastąpiło w czasach Królestwa Kongresowego (głównie
tkactwo i szewstwo). Obok rzemiosła rozwijał się handel, a o
jego roli w mieście świadczy olbrzymi rynek, dziś podzielony na
dwa place. Przed II wojną św. Błaszki liczyły 5700 mieszkańców,
z czego prawie 50% stanowili Żydzi, wymordowani przez Niemców.
Cmentarz żydowski był usytuowany przy ul. XXX-lecia PRL, teraz
jest to teren zabudowany. Ok. 20 nagrobków z tego cmentarza
zostało wywiezionych na cmentarz w Kaliszu. Po wojnie rozwinął
się tu przemysł skórzany i usługi dla rolnictwa. Większość
sołectw lokowana była w okresie średniowiecza.
Pochodzenie nazwy "Błaszki" trudno określić. Jedni wyprowadzają
ja od nazwy "Błażek", inni od formy "Błażkowice" (z 1386).
Natomiast od 1415 r. jest notowana nazwa "Blaschki". Legenda
mówi, że po zabójstwie św. Wojciecha w Prusach, jeden z rycerzy
towarzyszącego mu orszaku – imieniem Blasko, powrócił do kraju i
szukał miejsca spokojnego z dala od ludzi. Znalazł piękny gaj
nad leniwie płynącym strumieniem i w tej ciszy zbudował
pustelnię. Z czasem wokół pustelni powstawały zabudowania i tak
wyrosły dzisiejsze Błaszki. Etymologia ludowa tłumaczy nazwę
Błaszki od blasku polany na której powstało skupisko ludzkie.
Herb miastu został nadany w 1929 r., w 200-setną rocznicę, jak
wówczas przyjmowano, nadania Błaszkom praw miejskich. Rycerz w
herbie to synonim gen. Józefa Lipskiego (1757-1817) h. Grabie,
ostatniego z rodu Lipskich, właściciela miasta.
Zabytki
- kościół par. pw. św. Anny, murowany, 1779-1789 (późny
barok)fundacji Lipskich, w którym zachował się nagrobek gen.
Józefa Lipskiego (1757-1817), przywódcy insurekcji
kościuszkowskiej w Sierdzkiem;
- kilka domów mieszczańskich z przełomu XVIII/XIX w. przy dawnym
rynku;
- dom Towarzystwa Spółdzielczego "Błaszkowianka", ob. dom
mieszkalny, murowany z lat 1916-1918;
- dworzec kolejowy (Maciszewice), murowany, ok. 1905;
- Na cmentarzu stoi kaplica grobowa Poraj-Biernackich i
Błeszczyńskicj h. Suchekomnaty, żeliwny nagrobek Stefana
Walewskiego, grób Macieja Piaszczyńskiego – powstańca 1863 r.,
który poległ pod Równą, grobowiec Żelisławskich h. Pilawa, a w
nim prochy ucznia gimnazjum Wacława Pilawy Żelisławskiego
poległego w wojnie z bolszewikami w 1920 r. Na tym samym
grobowcu tablica epitafijna brata Wacława – Kazimierza Pilawy
Żelisławskiego, płk., w 1939 r. szefa sztabu Nowogródzkiej
Brygady Kawalerii, kawalera VM i wielu innych odznaczeń
bojowych, zamordowanego w Katyniu.
Transport
W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:
- 12 kierunek Łęknica – Kalisz – Błaszki – Lublin – Dorohusk
- 449 kierunek Grabów nad Prosną
- 710 kierunek Warta – Łódź
W odległości 5 km od miasta przebiega linia kolejowa Ostrów
Wielkopolski – Zduńska Wola.
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|