Bisztynek to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bisztynek. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.




Historia
Nazwa miasta wiąże się z największym głazem narzutowym na Warmii i Mazurach. Bisztynek założony został najpierw jako wieś w 1346 na miejscu wcześniejszej osady pruskiej o nazwie Strowangen. W dniu 30 kwietnia 1385 miasto lokował biskup warmiński Henryk Sorbom. Prawa miejskie Bisztynka w 1448 r. potwierdził biskup Franciszek Kuhschmalz. Parafia w Bisztynku przed reformacją należała do archiprezbiteratu w Jezioranach. Miasto miało mury obronne i trzy bramy miejskie: Jeziorańską, Lidzbarską i Reszelską. Do 1772 r. Bisztynek należał do dobrze prosperujących miast na Warmii. W roku 1796 w Bisztynku powstała gmina ewngelicka, która wybudowała sobie kościół w 1888 r. Bisztynek poniósł największe straty w czasie II wojny światowej. Bisztynek od 1905 uzyskał połączenie kolejowe przez Sątopy-Samulewo, Reszel, z Kętrzynem. Szyny w 1945 r. wywiezione zostały na wschód. Obecnie do najważniejszych zabytków w Bisztynku należy kościół farny p.w. św. Macieja i Brama Lidzbarska.

Zabytki
- Kościół farny p.w. św. Macieja i Przenajdroższej Krwi Pana Jezusa

Pierwotnie kościół farny w Bisztynku miał być pod wezwaniem św. Marty, ale biskup Sorbom zmienił tytuł przy konsekracji kościoła na św. Macieja Apostoła. W czasie mszy konsekracyjnej podczas podniesienia Hostii miały upaść na ołtarz krople krwi. Od tamtych czasów świątynia jest traktowana jako sanktuarium Krwi Chrystusa. Budowę gotyckiej świątyni uzupełniono wieżą wybudowaną w XVI w. Świątynia została rozbudowana w pierwszej połowie XVII w. Kościół po dobudowie nawy północnej konsekrował ponownie dnia 4 sierpnia 1748 biskup Adam Stanisław Grabowski. Po pożarze kościoła w 1770 r. i późniejszej odbudowie - w formie trójnawowej hali świątynię konsekrował 5 sierpnia 1781 biskup Karol Hohenzollern w obecności biskupa Ignacego Krasickiego. Obecnie świątynia jest trójnawową halą o ośmiu przęsłach w stylu późnego baroku. Ołtarz główny jest w stylu rokokowym, a wykonany został przez Chrystiana Bernarda Schmidta z Reszla. Dziełem tego samego artysty są ołtarze boczne kończące nawę południową i północną oraz ołtarze boczne przy czwartej parze filarów. W kościele znajduje się gotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z drugiej połowy XIV w. W ścianie północnej kościoła znajduje się kamienna tablica z herbem biskupa Szembeka z datą 1739. Z obrazów w kościele na uwagę zasługuje portret Ignacego Krasickiego oraz dziewięć obrazów Apostołów. Ozdobą obejścia kościelnego są rzeźby postaci (naturalnej wielkości) dwunastu Apostołów ustawione na otaczającym kościół murze.

- Brama Lidzbarska

Brama Lidzbarska jest jedyną zachowaną bramą z niegdyś istniejących trzech bram miejskich w Bisztynku. Wybudowana została w latach 1481-1547. Brama ta około 1780 została obniżona i przebudowana w stylu barokowym.

- Inne zabytki

- kościół cmentarny p.w. św. Michała z lat 1618-1632, z dobudowaną wieżą i zakrystią w 1892 r.
- plebania pseudogotycka z końca XIX w.
- kościół poewangelicki z drugiej połowy XIX w. w odbudowie po zniszczeniach w 1945.
- kamieniczki z XIX i XX w.

Transport
W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

- 57 kierunek Bartoszyce-Bisztynek-Pułtusk
- 594 kierunek Reszel
 

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia