
Biecz
to miasto w woj. małopolskim, w powiecie gorlickim, siedziba
gminy miejsko-wiejskiej Biecz. W latach 1975-1998 miasto
administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego.
Historia
Tereny, na których powstał i rozwijał się Biecz, zamieszkiwane
były przez człowieka już w czasach neolitu, czyli ok. 4500 r.
p.n.e. W starożytności przez te ziemie prowadziły szlaki
handlowe. Przejście przez Przełęcz Dukielską od czasów
starożytnych do dzisiaj łączy Węgry i Słowację z Polską. Nowa
wiara chrześcijańska przyniesiona została na ziemie bieckie w IX
w. Przynieśli ją uczniowie Cyryla i Metodego. Tędy też
prawdopodobnie przechodził ze swym orszakiem św. Wojciech.
Przez lata na tych terenach osiedlało się coraz więcej ludzi.
Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1023-1032.
W XIII w. wybudowano zamek królewski. W zamku mieszkał burgrabia
z rycerzami. Bywali w nim także książęta i królowie, m.in.
Kazimierz Wielki, Ludwik Węgierski, Jadwiga Andegaweńska czy
Władysław Jagiełło. Biecz jednak bardzo szybko rozwinął się z
osady służebnej podgrodowej. Miasto otrzymało prawa magdeburskie
od Bolesława Wstydliwego ok. 1257. Prawo to potwierdził w 1363
Kazimierz Wielki.
Za panowania Władysława Łokietka miasto zostało otoczone murami
obronnymi. Miasto kształtowało się według średniowiecznych form.
Centrum stanowił prostokątny rynek z wysoką wieżą ratuszową i
ratuszem. Na zachód od niego w XV w. wybudowano kościół pod
wezwaniem Bożego Ciała. Dzięki królowej Jadwidze powstał także
Kościół św. Ducha. Powstawały kolejne budowle publiczne. Rozwój
architektoniczny Biecza wynikał z jego rozwoju gospodarczego.
Dobra kondycja ekonomiczna miasta była przyczyną przysłowiowej
zamożności jego mieszkańców, do tego stopnia, iż również tutejsi
żebracy stali się stosunkowo dobrze sytuowani i - przez to -
wybredni w przyjmowaniu jałmużny. Fama o "rozpuszczonych
bieckich dziadach" rozeszła się po kraju przekształcając się w
zrozumialsze gramatycznie, ale zupełnie pozbawione
merytorycznego sensu powiedzonko "rozpuszczony jak dziadowski
bicz".
Biecz pełnił także ważną rolę pod względem administracyjnym i
sądowniczym. Był on siedzibą najpierw kasztelani od XIV w.
powiatu bieckiego. Także w Bieczu zostały zlokalizowane sądy
grodzkie i ziemskie. Obok Krakowa i Nowego Sącza, miasto było
siedzibą sądu wyższego prawa magdeburskiego.
Ponieważ zamek został wybudowany dalej od miasta, można było
łatwo podbić Biecz podbijając wcześniej zamek. Został on
rozebrany w 1475 za sprawą Kazimierza Jagiellończyka.
W 1624 został sprowadzony zakon reformatów. Początkowo klasztor
był położony niedaleko rzeki Ropy, tam gdzie obecnie stoi tartak
– daleko od miasta. Przenieśli się więc na obecne miejsce w
1651. Mieli wielkie szczęście, ponieważ dzień po "przeprowadzce"
była wielka powódź, która zalała poprzedni klasztor.
W XIX wieku powstała legenda, jakoby w XVII w. powstała
legendarna szkoła katów. Miasto miało wiele zarabiać na
"wypożyczaniu" katów dla sąsiednich miast, które katów nie
miały. Prawdą jest tylko to, że miasto miało prawo miecza, a
więc swojego mistrza kata.
W 1721 miała miejsce wielka zaraza, po której pozostało ok. 30
mieszkańców. Na pamiątkę zbudowano kapliczkę św. Michała.
W 1772 r. po III rozbiorze Polski Biecz trafił do zaboru
austriackiego. Biecz przestał pełnić funkcję stolicy powiatu
bieckiego w 1783. W 1882 powstała kolej w Bieczu.
W Bieczu było wiele pożarów, ale największy był 12 maja 1903,
gdy spłonęło niemal całe miasto. Miasto przeżyło obydwie wojny
spokojnie, bez poważnych strat.
Zabytki
- Kościół Bożego Ciała w Bieczu z końca XV w. z dzwonnicą
obronną i basztą przybramną
- fragmenty murów miejskich z barbakanem
- gotycki szpital św. Ducha z połowy XV w.
- góra zamkowa, pozostałości po zamku królewskim rozebranym w
1475
- plebania z XVII w.
- klasztor i kościół Reformatów z 1645-1663
- kamienice: Zbója Becza, Dom Barianów Rokickich z basztą
radziecką, - - Kromerówka
- zabytkowe kapliczki
Kultura
W Bieczu znajduje się jedno kino, mianowicie Kino Farys.
W mieście znajdują się także dwa muzea:
- Muzeum w Kromerówce
- Muzeum w Domie Barianów Rokickich
Pomniki
- Tablica Grunwaldzka
- Tablica poświęcona pamięci pomordowanym Żydom
- Tablica poświęcona Adamowi Mickiewiczowi
- Tablica poświęcona papieżowi Janowi Pawłowi II
- Pomnik bpa Marcina Kromera
- Pomnik Stanisława Wyspiańskiego
- Pomnik harcerski
POWRÓT DO STRONY
MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z
STRONA GŁÓWNA
Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU
Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej
Encyklopedii Sieciowej
Wikipedia
|