Będzin to miasto położone w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).


 

Opis miasta
Będzin jest zabytkowym miastem, zbudowanym nad rzeką Czarną Przemszą. Historycznie związany był z Małopolską, stanowiąc jej zbrojne rubieże. Życie mieszkańców od prawieków koncentrowało się wokół Góry Zamkowej. W IX-XII w. funkcjonował średniowieczny gród obrony z podgrodziem rzemieślniczo-handlowym. Dogodne położenie miasta na przecięciu handlowych szlaków średniowiecznej Europy oraz przywileje uzyskiwane od kolejnych władców zapewniły Będzinowi wspaniałe warunki rozwoju handlu i rzemiosła. Odkrycie pod koniec XVII w. bogatych złóż węgla kamiennego pozwoliło na rozwinięcie górnictwa i hutnictwa, stawiając Będzin do czasów obecnych na znacznej pozycji w aglomeracji górnośląskiej. Sto lat później Będzin dzięki Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej uzyskał połączenie z Katowicami i Warszawą. Miasto było przez całe wieki ośrodkiem władzy regionie, naznaczonym licznymi zabytkami, usytuowany na Szlaku Orlich Gniazd. Będzin posiada ogromne możliwości turystyczne. Podobnie jak inne ośrodki Zagłębia Dąbrowskiego, Będzin jest miastem o rozbudowanym przemyśle. Potencjał gospodarczy tworzą przemysł energetyczny, elektryczny, i metalowy oraz liczne centra handlowe. Pomimo trudności związanych z restrukturyzacją gospodarki, miasto posiada duże możliwości rozwoju. Szanse rozwojowe szczególnie upatruje się jego w położeniu komunikacyjnym na przecięciu ważnych węzłów drogowych o znaczeniu krajowym i międzynarodowym, w pobliżu międzynarodowego portu lotniczego.

Historia
Nazwa "Będzin" pochodzi prawdopodobnie od imienia osobowego Będa lub Będzan, choć piękna (aczkolwiek nieprawdziwa) legenda mówi, jakoby miano nadał miastu (a przy okazji również i okolicznym miejscowościom) sam Kazimierz III Wielki (wg innych wersji Kazimierz I Odnowiciel) wyrażając się podczas lustracji nadprzemszańskiego grodu iż: Tam rosną dąbrowy, tam sosnowy, tutaj będziem My, a tam czeladź.
W swojej historii miasto nazywane też było: Banden, Bandin, Bandzien, Bondin, Bandzen, Bandzin, Bądzin, Bendzin oraz Bendsburg.
Lata czterdzieste XIV w. – powstanie miasta na prawie polskim (na pewno miasto istniało już w 1349 r.).
5 sierpnia 1358 – nadanie przez Kazimierza III Wielkiego dokumentu lokacyjnego na prawie niemieckim (prawo magdeburskie) Będzinowi.
Pierwszym znanym wójtem był Hinko (Jan ?) zwany Ethiopusem
1358 początek budowy kamiennego zamku i fortyfikacji miejskich,
1363 – budowa murowanego kościoła pod wezwaniem Św. Trójcy,
1364 – ukończenie budowy murów obronnych i zamku.
całość zamykał owal o powierzchni ok. 7 ha.
istniały dwie bramy: bytomska i sławkowska.
Miasto posiadało dwa place handlowe.

Sport
BKS "Sarmacja" Będzin (www)
sekcja piłki nożnej
RKS Grodziec (www)
sekcjia piłki nożnej
sekcja piłki siatkowej (zlikwidowana w 1999r)
sekcja motorowa (zlikwidowana w 1956r)
MKS MOS Będzin (www)
sekcja piłki siatkowej
Klub Jeżdziecki "Amigo" Grodziec (www)
sekcja jazdy konnej
MBKS "Pogoń" Łagisza (www)
sekcja piłki nożnej
Automobilklub "Zamkowy" w Będzinie (www)
sekcja motorowa

Nieistniejące już kluby
TS "Sokół" Będzin
TS "Hakoah" Będzin
Klub Tenisowy w Grodźcu
Klub Sportowy "Solvay" Grodziec
ZKS "Budowlani" Grodziec
KS "Stal" Będzin
RKS "Zagłębiak" Będzin

Zabytki
Ważniejsze zabytki miasta

-zamek będziński z XIV w. (wieża z końca XIII w.);
przebudowany w 1834 r. wg projektu włoskiego architekta Franciszka Lanciego; odbudowany w latach 1954-56 wg projektu inż. Zygmunta Gawlika
- mury obronne z XIV w.
pozostałości miejskich murówprzy ulicach: Podzamcze, Modrzejowskiej, Zawale
- kościół parafialny Św. Trójcy z 1364 r.
rozbudowany w XVIII w.
- kościół filialny pw. Św. Tomasza z Canterbury z XVIII w.
- cmentarz żydowski (kirkut) z XVIII/XIX w.
przy ul. Podzamcze (najstarsze macewy pochodzą z końca XVIII w.)
- pałac Mieroszewskich
na Gzichowie (pałac gzichowski) (późnobarokowy z pocz. XVIII w.) wraz z zabytkowym parkiem
- gmach dawnego starostwa w Będzinie, ul. Sączewskiego (pocz. XX w.), secesja
- tzw. Dom Wójtowski (popada w ruinę)
z wmurowanym w 1958 r. gmerkiem najstarszego wójta będzińskiego z XIV w.
- kolumna Jana III Sobieskiego
upamiętniająca przemarsz przez Będzin wojsk Sobieskiego idących na odsiecz Wiednia (al. Kołłątaja)
- układ urbanistyczny miasta
(niestety poważnie zniszczony w 1977 r. budową trasy szybkiego ruchu z osiedla mieszkaniowego Syberka w kierunku "Huty Katowice" w Dąbrowie Górniczej), wraz ze wzgórzem zamkowym i znajdującym się tam parkiem
- kościoła pod wezwaniem Św. Katarzyny
wyposażenie kościoła z (Grodziec), z I poł. XVIII w.
- kościół filialny Św. Doroty na Dorotce
w Grodźcu (połowa XVII w.)
- pałac Ciechanowskich
w Grodźcu (lata 40. XIX w.), wybudowany w stylu klasycystycznym wg proj. Franciszka Lanciego; obok interesujący park

Transport

Komunikacja miejska
System komunikacji miejskiej oparty jest na transporcie tramwajowym i autobusowym. Połączenia autobusowe (40 linii) umożliwiają bezpośredni dojazd podróżnych do Sosnowca, Dąbrowy Górniczej, Bobrownik, Piekar Śląskich, Bytomia, Mysłowic, Czeladzi, Siemianowic Śląskich, Sławkowa, Psar, Mierzęcic, Wojkowic, Katowic, Ożarowic, Siewierza, Jaworzna.
Pierwszą linię tramwajową otwarto w Zagłębiu Dąbrowskim w 1927 r. Tramwaje (5 linii) są poprowadzone do Sosnowca, Dąbrowy Górniczej, Czeladzi i Wojkowic-Żychcic.

Kolej
Pierwszą linię kolejową otwarto w Będzinie w 1859 r. i była to odnoga kolei warszawsko-wiedeńskiej. W mieście powstały wtedy dwie stacje Będzin-Miasto i Będzin (zwana dzisiaj często Nowym Będzinem). Z czasem powstała też trzecia – Będzin-Ksawera. Obecnie na stacjach tych obsługiwana jest wyłącznie komunikacja podmiejska pomiędzy Gliwicami i Częstochową.

 

POWRÓT DO STRONY MIEJSCOWOŚCI OD A DO Z

STRONA GŁÓWNA

Tekst ten jest udostępniony na licencji [GNU Free Documentation License] Pochodzi on z w Wolnej Encyklopedii Sieciowej Wikipedia